Μύθος 1: τα παιδιά δεν μπορούν να κάνουν τίποτα/πολλά πράγματα μόνα τους
Αλήθεια ➡️ τα παιδιά μπορούν να κάνουν κατάλληλες για την ηλικία τους “δουλειές”.
“δουλειές”: έχει σημασία η γλώσσα με την οποία μιλάμε για πράγματα, καταστάσεις,γεγονότα, ανθρώπους ➡ η γλώσσα χτίζει πραγματικότητες!
π.χ.: μπορεί ένα παιδί 3 ετών να βάλει μόνο του τα παπούτσια (προφανώς χωρίς κορδόνια αλλά με αυτοκόλλητα);
Ναι μπορεί! Αρκεί να του το επιτρέψουμε σε ένα ήρεμο περιβάλλον.
- Ήρεμο = όχι φωνές, όχι βιασύνη, όχι υπερβολικές επιβραβεύσεις
⭐ Συμβουλή: όλα τα παραπάνω δεν σημαίνουν ότι αφήνουμε το παιδί μόνο του στο έλεος της προσπάθειας. Αντιθέτως, είμαστε ενεργητικά παρόντες, είτε καθοδηγώντας λεκτικά, είτε ρωτώντας και δίνοντας βοήθεια όταν το ζητήσει, είτε απλά περιμένοντας δίπλα του και δίνοντας ένα ενθαρρυντικό χαμόγελο κάθε φορά που μας κοιτάει.
🔑 το κλειδί της επιτυχίας!
Σταθερότητα ↔️ εμπιστοσύνη ↔️ ασφάλεια
- σταθερότητα = δημιουργία μοτίβου, ρουτίνας, “τελετουργίας” ✅ οριοθέτηση πλαισίου,
- εμπιστοσύνη = δίνω χρόνο στην όποια προσπάθεια γίνει από το παιδί ➡️ αυτό ισχύει και όταν το παιδί μας φαίνεται να έχει κατακτήσει κάποια δεξιότητα (π.χ. το να βάλει μόνο του τα παπούτσια) αλλά την δεδομένη χρονική στιγμή φαίνεται να δυσκολεύεται ➡️ το πιο πιθανό είναι να δυσκολεύεται συναισθηματικά (με κάτι άσχετο της δεξιότητας) και αυτό να εκφράζεται μέσα από την “δυσκολία” εκτέλεσης της δεξιότητας ✅ ενδεχομένως το μόνο που να χρειάζεται τότε να είναι μία αγκαλιά ή την βοήθειά μας,
- ασφάλεια = παραμένουμε συναισθηματικά παρόντες, δεν υποκύπτουμε σε αξιολογήσεις (📖), το αποτέλεσμα και η ποιότητα της προσπάθειας δεν αφήνουμε να επηρεάσουν την σχέση που έχουμε με το παιδί.
| 📖 Τροφή για σκέψη: τι εννοούμε όταν λέμε αξιολογήσεις; Παραδείγματα: “Είσαι τέλειος που τα κατάφερες!” “Μα καλά είσαι πολύ έξυπνος που έβαλες τα παπούτσια σου μόνος σου!” “Είσαι η πιο όμορφη όταν χτενίζεις τα μαλλιά σου μόνη σου!” 🔔 σκέψεις για αναστοχασμό: και όταν δεν τα καταφέρνει, δεν είναι τέλειος; Και όταν δεν βάζει τα παπούτσια μόνος του, δεν είναι έξυπνος; Και όταν δεν χτενίζει τα μαλλιά της μόνη της, δεν είναι όμορφη;” ➡️ Και τι μπορούμε να λέμε τότε; Μπορούμε να μιλάμε για την ίδια την προσπάθεια! Παραδείγματα: “Είδες πόση προσπάθεια έβαλες για να τα καταφέρεις!” “Δούλεψες με υπομονή για να φορέσεις τα παπούτσια σου!” “Φρόντισες τα μαλλιά σου με τόση προσοχή!” “Φαίνεται ότι αφιέρωσες χρόνο σε αυτό” “Πώς ένιωσες που το έκανες μόνος σου;” “Δοκίμασες κάτι καινούργιο σήμερα, πώς σου φάνηκε;” ✅ Όπως είπαμε και πριν, η γλώσσα χτίζει πραγματικότητες. Γι’ αυτό όταν το μήνυμα αλλάζει από το “είσαι…” (ταμπελίτσα) στο “έκανες…” (παρατήρηση), αναπτύσσεται το έδαφος για μία εσωτερική αίσθηση αξίας που δεν εξαρτάται από την εξωτερική αξιολόγηση των άλλων. Τις περισσότερες φορές το μόνο που χρειάζεται είναι μία περιγραφή του τι έκανε το παιδί, π.χ.: έβαλες τα παπούτσια μόνος σου σήμερα! |
Μύθος 2: χωρίς τιμωρίες τα παιδιά δεν μπορούν να μάθουν τι είναι το σωστό
➡️ Όσο παράδοξο κι αν μας ακούγεται, τα παιδιά προτού αρχίσουν να διερευνούν τα όρια της ανεξαρτησίας και της αυτονομίας τους, χρειάζεται πρώτα να ζήσουν το στάδιο της πληρότητας, δηλαδή στην εξάρτησή του από έναν άλλον άνθρωπο.
➡️ Δυστυχώς όταν τιμωρούμε συνεχώς το παιδί, ή το αφήνουμε να κλαίει ή να το αφήνουμε να αντιμετωπίσει την δυσκολία μόνο του, τότε μάλλον έρχονται τα αντίθετα αποτελέσματα: η εμπιστοσύνη που νιώθει το παιδί απέναντι στον γονιό και στον κόσμο γύρω του χάνει έδαφος, υποσκάπτεται και η εξάρτησή του από το πρόσωπο φροντίδας αυξάνεται δραματικά αντί να μειώνεται.
✅ Αυτό που χρειάζονται τα παιδιά, ειδικά όταν συμπεριφέρονται “άσχημα” είναι ενσυναίσθηση και καθοδήγηση.
| Φαντάσου την εξής συνθήκη: Πετάς με το αεροπλάνο και ξαφνικά νιώθεις κάποιες αναταράξεις. Το αεροπλάνο αρχίζει να κουνιέται ακανόνιστα και αισθάνεται πολύ φοβισμένος. Τότε ακούς από τα μικρόφωνα της καμπίνας τον πιλότο να μιλάει. Αυτές είναι 3 πιθανές ανακοινώσεις που μπορεί να κάνει: 1. ο πιλότος λέει: “Σταματήστε να φωνάζετε, μα καλά είναι δυνατόν να γίνεται όλη αυτή η φασαρία για μερικές αναταράξεις;! Απλά περνάμε μέσα από σύννεφα, δεν χρειάζεται να ανησυχείτε, όλα είναι μια χαρά, απλά σταματήστε να φωνάζετε!” Η εσωτερική σου σκέψη: “τώρα ανησυχώ ακόμα περισσότερο γιατί φοβάμαι ότι ο πιλότος δεν αντιλαμβάνεται το πρόβλημα και αγνοεί κάτι πολύ κρίσιμο και σημαντικό σ’ αυτές τις αναταράξεις” 2. ο πιλότος λέει: “Ωχ! Με κάνετε να νευριάζω πολύ! Ήταν πολύ κακή ιδέα να έρθετε σε αυτή την πτήση. Τι μπορώ να σας κάνω τώρα;” Η εσωτερική μου σκέψη: Είμαι πολύ τρομοκρατημένος τώρα! Ο φόβος μου “μεταδόθηκε” και στον πιλότο που υποτίθεται ξέρει τι να κάνει σε τέτοιες περιπτώσεις. Τώρα ούτε αυτός ξέρει τι να κάνει. 3. Ο πιλότος λέει: “Πετάμε μέσα από σύννεφα και υπάρχουν κάποιες αναταράξεις στο αεροπλάνο. Το ξέρω ότι φοβάστε και αυτό είναι φυσιολογικό. Ξέρω τι να κάνω σε αυτές τις περιπτώσεις. Δεν φοβάμαι τις αναταράξεις ούτε φοβάμαι τον δικό σας φόβο. Θα μας βγάλω από αυτή την κατάσταση.” Η εσωτερική μου σκέψη: Ουφ! Τώρα μπορώ να αναπνεύσω ξανά κανονικά. Τίποτα δεν έχει αλλάξει. Οι αναταράξεις είναι ακόμα εδώ αλλά εγώ αισθάνομαι μεγαλύτερη ασφάλεια. |
➡️ Εμείς είμαστε οι πιλότοι της οικογένειας μας και των παιδιών μας! Τα παιδιά μας αναζητούν σε εμάς την ασφάλεια και την σταθερότητα, ώστε στο μέλλον να μπορούν να το κάνουν και μόνα τους. Χρειάζονται καθοδηγητές που στις δύσκολες στιγμές δεν τιμωρούν ούτε σηκώνουν τα χέρια ψηλά αλλά είναι παρόντες με ψυχραιμία και αγάπη να καθοδηγήσουν το παιδί μέσα από την δύσκολη στιγμή που αντιμετωπίζει.
Leave Your Comment